Ο μύθος της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής προστασίας

Ο μύθος της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής προστασίας

Είναι η Ευρώπη αυτή που θα δώσει μια λύση για πολλά περιβαλλοντικά και κοινωνικά θέματα; Θα πρέπει να πούμε με ειλικρίνεια όχι. Η Ευρώπη ‘επικαλείται’ ότι μπορεί να κάνει περισσότερα από όσα πραγματικά μπορεί. Ο τρόπος με τον οποίο αυτοπαρουσιάζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, με προτάσεις πολιτικών, οδηγίες, προγράμματα κ.α. δημιουργεί την εντύπωση ότι εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα Υπερκράτος που κάθε στιγμή μπορεί νε επιβάλει ή να καθοδηγήσει τα Κράτη Μέλη. Σε αυτό συμβάλλουν ισοδύναμα φιλοευρωπαϊστές και ευρωσκεπτικιστές πολιτικοί. Όλοι μαζί υπογραμμίζουν αυτή την υπερβολική – θετική ή αρνητική – εικόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμα και όταν αναφέρονται στην σημαντικότερη αδυναμία της, την εξωτερική πολιτική. Της δίνουν μια θέση και μία δύναμη που δεν έχει πραγματικά, δηλαδή φαίνεται ότι ενώ θα μπορούσε να παρεμβαίνει, δεν επιβάλλει τελικά τις απόψεις και τη θέληση της. Στην πραγματικότητα η Ε.Ε. δεν έχει ούτε ενιαίες απόψεις αλλά ούτε και μια κοινή θέληση, της λείπει λοιπόν η ουσία το κέντρο γύρω από το οποίο θα λειτουργούσε ι μία μορφή πολιτικής οντότητας.
Αυτή η εντύπωση ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια νέα υπερδύναμη, υπογραμμίζεται ακόμα περισσότερο στον τομέα του περιβάλλοντος και στα κοινωνικά θέματα. Όλοι πιστεύουμε, ότι η ΕΕ θα παίξει καθοριστικό ρόλο σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο στο πεδίο της περιβαλλοντικής και της κοινωνικής πολιτικής. Αυτό είναι ο μεγαλύτερος μύθος. Οδηγίες, εξαγγελίες παρεμβάσεις και πολλά και διαφορετικά προγράμματα θολώνουν το τοπίο και κρύβουν την πραγματική αλήθεια ότι ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το περιβάλλον και τα κοινωνικά θέματα και δεν είναι παρά ένα ελάχιστο ποσοστό του προϋπολογισμού που αφιερώνεται στην Κοινή Αγροτική Πολιτική και του συνόλου του Κοινοτικού Προϋπολογισμού. Ειδικότερα στα θέματα της Κοινωνικής Πολιτικής και στην υποστήριξη των πιο αδύναμων ομάδων και ατόμων, η Ε.Ε. δεν έχει καμία αρμοδιότητα και καμία οργανωμένη πολιτική. Η κοινωνική πολιτική δεν είναι παρά ένα υποπροϊόν των προγραμμάτων που εφαρμόζει για την εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού και την αγορά εργασίας. Ο μύθος της παρουσίας της Ε.Ε. σε αυτούς και άλλους τομείς, κατασκευάζεται κυρίως από την μεγάλη αδυναμία και καθυστέρηση πολλών χωρών μελών στα θέματα της κοινωνικής αλληλεγγύης και περιβαλλοντικής προστασίας. Χωρίς τις παρεμβάσεις και οδηγίες της Ε..Ε, χώρες όπως η Ελλάδα θα βρισκόταν ακόμα πολλά χρόνια πίσω. Παρόλα αυτή η συμβολή αυτή δεν πρέπει να οδηγεί να μην βλέπουμε την πραγματική αδύναμη εικόνα της Ε.Ε., ειδικότερα τώρα που έρχεται η περίοδος την εκλογών της Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Χτούρης Σωτήρης, Καθηγητής Κοινωνιολογίας